💡 Қизиқарли маълумотлар

Дунёдаги энг сирли ташландиқ шаҳарлар: 15 та қизиқарли маълумот

6 дақиқа 0 марта ўқилди
Дунёдаги энг сирли ташландиқ шаҳарлар: 15 та қизиқарли маълумот

Дунёдаги энг сирли ташландиқ шаҳарлар: 15 та қизиқарли маълумот

Дунёда бир вақтлар минглаб инсонлар яшаган, гавжум кўчалари, мактаблари, дўконлари ва заводлари бўлган, аммо бугун ҳувиллаб қолган шаҳарлар мавжуд. Айримлари табиий офатлар, бошқалари урушлар, иқтисодий инқироз ёки саноат корхоналарининг ёпилиши сабабли ташлаб кетилган.

Бу жойлар ўзининг ғаройиб кўриниши, унутилган тарихи ва сирли муҳит билан саёҳатчилар ҳамда тарих ихлосмандларининг эътиборини тортади. Келинг, дунёдаги энг машҳур ташландиқ шаҳарлар билан танишамиз.

1. Припят — вақт тўхтаб қолгандек туюладиган шаҳар

Жойлашуви: Украина.

Припят шаҳри 1970-йилда Чернобил атом электр стансияси ходимлари ва уларнинг оилалари учун қурилган. 1986-йил 26-апрелда Чернобил АЭСнинг 4-реакторида ҳалокат юз бергач, шаҳар аҳолиси эвакуатсия қилинди. Ўша пайтда Припятда қарийб 49 минг киши яшаган.

Бугунги кунда шаҳардаги кўплаб бинолар, мактаблар ва машҳур аттраксионлар ташландиқ ҳолатда. Айниқса, занглаган Феррис чархпалаги Припятнинг энг таниқли рамзларидан бирига айланган.

2. Ҳашима — Япониянинг бетон орол шаҳри

Жойлашуви: Япония, Нагасаки яқинида.

Ҳашима ороли кўмир конлари туфайли ривожланган. ХХ асрнинг ўрталарида бу кичик оролда минглаб одамлар яшаган. Аҳоли зичлиги ниҳоятда юқори бўлган. 1974-йилда кўмир кони ёпилгач, аҳоли оролни тарк этган.

Орол узоқдан қаралганда ҳарбий кемага ўхшагани учун унга “Баттлешип Исланд” — “Ҳарбий кема ороли” лақаби берилган. Унинг бетон бинолари ва денгиз деворлари бугун ҳам ўтмишдан ҳикоя қилади.

3. Колманскоп — қум остида қолган олмос шаҳри

Жойлашуви: Намибия.

Колманскоп ХХ аср бошларида олмос топилиши ортидан тез ривожланган. Бу ерда шифохона, мактаб, дўконлар ва кўнгилочар масканлар мавжуд бўлган. Олмос захиралари камайиб, кончилик маркази бошқа ҳудудларга кўчгач, аҳоли шаҳарни тарк эта бошлаган.

Бугун чўл қумлари эски уйларнинг ичига кириб, хоналарни тўлдириб юборган. Қум билан қопланган хоналар Колманскопни дунёдаги энг ноодатий ташландиқ жойлардан бирига айлантирган.

4. Вароша — ёпиқ қолган денгиз курорти

Жойлашуви: Кипр, Фамагуста шаҳри.

Вароша 1970-йилларда машҳур сайёҳлик маскани бўлган. Денгиз бўйидаги меҳмонхоналар ва пляжлар кўплаб сайёҳларни жалб қилган. 1974-йилда Кипрдаги ҳарбий-сиёсий можаро ва Туркиянинг ҳарбий амалиёти ортидан ҳудуд аҳолиси тарк этишга мажбур бўлган.

Кўплаб бинолар ва меҳмонхоналар йиллар давомида қаровсиз қолган. Ҳудуднинг айрим қисмлари кейинчалик ташриф буюрувчилар учун очилган бўлса-да, унинг сиёсий мақоми ҳамон мураккаб.

5. Црацо — Италиянинг қоядаги қадимий шаҳри

Жойлашуви: Италия.

Црацо тепалик устида жойлашган ўрта асрларга оид шаҳарчадир. Унинг тор кўчалари, қадимий бинолари ва баланд миноралари ўзига хос манзара яратади. ХХ асрда кўчки ва ер силжишлари хавфи кучайгани сабабли аҳоли бошқа жойга кўчирилган.

Бугун Црацо тарихий харобалари билан машҳур бўлиб, филмлар суратга олиш учун ҳам фойдаланилган.

6. Бодиэ — Американинг ёввойи ғарб шаҳарчаси

Жойлашуви: АҚШ, Калифорния.

Бодиэ ХИХ асрда олтин конлари туфайли ривожланган. Бир пайтлар бу ерда минглаб одамлар яшаган, кўплаб салонлар, дўконлар ва бошқа бинолар фаолият юритган. Олтин қазиб олиш камайиб, конлар ёпилгач, аҳоли аста-секин кетган.

Ҳозир Бодиэ тарихий ёдгорлик сифатида сақланади. Айрим бинолар ичида эски буюмлар ва мебеллар ҳамон мавжуд.

7. Централиа — ер остида ёнаётган шаҳар

Жойлашуви: АҚШ, Пенсилвания.

Централиа шаҳарчасида 1962-йилда ер остидаги кўмир қатламларида ёнғин бошланган. Ёнғин ер остида узоқ йиллар давомида тарқалиб, заҳарли газлар ва хавфли шароитларни юзага келтирган.

Натижада аҳолининг катта қисми бошқа жойга кўчирилган. Централиа ер ости ёнғини билан боғлиқ энг машҳур ташландиқ шаҳарчалардан биридир.

8. Ҳоутоуван — табиат эгаллаб олган балиқчилар қишлоғи

Жойлашуви: Хитой, Шенгшан ороли.

Ҳоутоуван бир вақтлар балиқчилар яшаган қишлоқ бўлган. Иқтисодий имкониятлар ва қулай турмуш шароитлари сабаб кўплаб аҳоли бошқа жойларга кўчиб кетган.

Вақт ўтиши билан уйлар, деворлар ва кўчаларни яшил ўсимликлар қоплаб кетган. Шу сабабли Ҳоутоуван кўпинча “яшил қишлоқ” деб аталади.

9. Пйрамиден — Арктикадаги совет кончилар шаҳарчаси

Жойлашуви: Норвегия ҳудудидаги Свалбард архипелаги.

Пйрамиден кўмир қазиб олиш учун ташкил этилган кончилар шаҳарчаси бўлган. Бу ерда турар жойлар, мактаб, спорт иншоотлари ва маданият маркази мавжуд эди. 1998-йилда кон фаолияти тўхтатилгач, шаҳарча асосан бўшаб қолган.

Арктиканинг совуқ иқлими ва узоқ жойлашуви бу ҳудудга ўзига хос кўриниш беради. Бугун у ерга айрим сайёҳлик ташрифлари ташкил этилади.

10. Каякöй — икки халқ тарихини эслатадиган қишлоқ

Жойлашуви: Туркия, Фетҳие яқинида.

Каякöй илгари асосан юнон православ аҳолиси яшаган қишлоқ бўлган. 1923-йилдаги Туркия ва Гретсия ўртасидаги аҳоли алмашинуви натижасида унинг аҳолиси кўчиб кетган.

Бугун тоғ ёнбағрида жойлашган юзлаб тош уйлар, черковлар ва тор кўчалар тарихий ёдгорлик сифатида сақланиб қолган.

11. Орадоур-сур-Глане — уруш даҳшатларини эслатувчи қишлоқ

Жойлашуви: Франсия.

1944-йил 10-июнда фашист СС бўлинмалари Орадоур-сур-Глане қишлоғида даҳшатли қирғин содир этган. 600 дан ортиқ тинч аҳоли ҳалок бўлган. Қишлоқ вайрон қилинган ва кейинчалик эски ҳолатида хотира ёдгорлиги сифатида сақлаб қолинган.

Бу жой оддий ташландиқ манзил эмас, балки уруш қурбонлари хотирасига бағишланган тарихий ёдгорликдир.

12. Ҳумберстоне — саҳродаги селитра шаҳарчаси

Жойлашуви: Чили, Атакама саҳроси.

Ҳумберстоне селитра қазиб олиш ва қайта ишлаш саноати билан боғлиқ шаҳарча бўлган. Бу ерда ишчилар ва уларнинг оилалари яшаган, мактаб, театр ва бошқа ижтимоий масканлар фаолият юритган.

Селитра саноати инқирозга учрагач, шаҳарча ташлаб кетилган. Ҳумберстоне ва унга яқин Санта Лаура кон шаҳарчалари УНЕСЦО Жаҳон мероси рўйхатига киритилган.

13. Агдам — урушдан кейин ҳувиллаб қолган шаҳар

Жойлашуви: Озарбайжон.

Агдам 1990-йиллардаги Тоғли Қорабоғ можароси давомида аҳолиси томонидан тарк этилган ва катта даражада вайрон бўлган. Кўплаб бинолар харобага айланган.

2020-йилдан кейин ҳудуд Озарбайжон назоратига қайтди ва шаҳарни қайта тиклаш ишлари бошланди. Шу сабабли Агдамни бугун ҳам бутунлай ташландиқ шаҳар деб таърифлаш тўғри эмас.

14. Плймоутҳ — вулқон остида қолган пойтахт

Жойлашуви: Монтсеррат ороли, Кариб денгизи.

Плймоутҳ Монтсерратнинг пойтахти бўлган. 1995-йилда Соуфриèре Ҳиллс вулқони фаоллашиб, шаҳарни вулқон кули ва бошқа чиқиндилар қоплай бошлаган. Аҳоли хавфсиз ҳудудларга кўчирилган.

Плймоутҳ бугун вулқон фаоллиги сабабли ташлаб кетилган пойтахт сифатида танилган. Унинг айрим қисмлари хавфли ҳудуд ҳисобланади.

15. Кадйкчан — Россиянинг совуқ кончилар шаҳри

Жойлашуви: Россия, Магадан вилояти.

Кадйкчан Иккинчи жаҳон уруши даврида кўмир қазиб олиш эҳтиёжи учун ривожлантирилган. Шаҳарча узоқ вақт кончилар ва уларнинг оилалари учун яшаш жойи бўлган.

1990-йиллардаги иқтисодий ўзгаришлар ва кўмир конининг ёпилиши натижасида аҳоли кўчиб кетган. Совуқ иқлим ва бўшаб қолган кўп қаватли уйлар шаҳарчага ғаройиб кўриниш беради.

Ташландиқ шаҳарлар нега пайдо бўлади?

Дунёдаги ташландиқ шаҳарларнинг тарихи турлича. Уларни бўшаб қолишга олиб келадиган асосий сабаблар қуйидагилар:

  • Табиий офатлар: зилзила, кўчки, вулқон отилиши ва бошқа ҳодисалар.
  • Урушлар: ҳарбий можаролар сабаб аҳолининг мажбурий кўчирилиши.
  • Саноатнинг тугаши: конлар ва заводларнинг ёпилиши.
  • Атроф-муҳит муаммолари: радиоактив ифлосланиш ёки заҳарли моддалар.
  • Иқтисодий қийинчиликлар: иш ўринлари камайиши ва аҳолининг бошқа ҳудудларга кетиши.

Хулоса

Дунёдаги ташландиқ шаҳарлар инсоният тарихининг унутилмас саҳифаларини ўзида сақлайди. Припят ядровий ҳалокат оқибатларини, Ҳашима саноат тарихини, Колманскоп эса олмос қазиб олиш даврини эслатади. Айрим жойлар табиат томонидан қайта эгалланаётган бўлса, бошқалари уруш ва фалокатларнинг аччиқ хотираси сифатида сақланмоқда.

Бу шаҳарлар бизга тараққиёт, табиат ва инсон ҳаёти ўртасидаги мураккаб боғлиқликни эслатади. Уларнинг ҳар бири ўзига хос тарихий сабоқдир.

Қизиқарли савол

Сиз ушбу ташландиқ шаҳарлардан қайси бирига боришни истардингиз? Фикрингизни изоҳларда ёзиб қолдиринг!

Изоҳлар

0
Фикрингизни қолдиринг
Изоҳлар текширувдан сўнг чиқади.

Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

Шу мавзуда

Бўлимга ўтиш →